ความเป็นมาของจังหวัดสตูล
“อุทยานธรณี”(Geopark) คือ พื้นที่ที่มีความสำคัญและโดดเด่นทางธรณีวิทยา ธรรมชาติวิทยา และวัฒนธรรม มีเรื่องราวที่เชื่อมโยงคุณค่าของผืนแผ่นดินกับวิถีชีวิตชุมชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ซึ่งมีการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยการอนุรักษ์ การถ่ายทอดความรู้ และการพัฒนาอย่างยั่งยืน
ความเป็นมา
กรมทรัพยากรธรณี เริ่มดำเนินงานด้านการอนุรักษ์แหล่งธรณีวิทยาและการจัดตั้งอุทยานธรณีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 การอนุรักษ์แหล่งที่มีคุณค่าด้านธรณีวิทยาอย่างยั่งยืน ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 1 สงวน อนุรักษ์ ฟื้นฟู และจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างบูรณาการ ที่ตอบสนองต่อการพัฒนา และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนและเป็นธรรม โดยการส่งเสริมให้เกิดการอนุรักษ์ผ่านการท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา ซึ่งเป็นนวัตกรรมใหม่ของการอนุรักษ์และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนให้จังหวัดสตูลจัดตั้งอุทยานธรณี โดยกรมทรัพยากรธรณีได้สำรวจ ศึกษา วิเคราะห์ และประเมินแหล่งธรณีวิทยาตามหลักเกณฑ์การประเมินแหล่งอนุรักษ์ธรณีวิทยา และผนวกแหล่งอนุรักษ์ธรณีวิทยา เข้ากับแหล่งทางด้านโบราณคดี นิเวศวิทยา และวัฒนธรรมที่สำคัญในพื้นที่จังหวัดสตูล จนสามารถกำหนดขอบเขตอุทยานธรณีสตูลซึ่งครอบคลุมพื้นที่อำเภอมะนัง อำเภอละงู อำเภอทุ่งหว้า และบางส่วนของอำเภอเมือง
ต่อมา จังหวัดสตูลได้มีหนังสือถึงคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อแจ้งความจำนงในการสมัครเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโกต่อสำนักเลขาธิการยูเนสโก ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งคณะกรรมการแห่งชาติฯ (ยูเนสโก) ได้ดำเนินการส่งหนังสือแสดงความจำนงขอเสนออุทยานธรณีสตูลเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก (UNESCO Global Geoparks) ไปยังยูเนสโกเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2559 ทั้งนี้ คณะกรรมการแห่งชาติฯ (ยูเนสโก) ได้แจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดสตูลว่า การเสนออุทยานธรณีสตูลเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโกจำเป็นต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีตามมาตรา 4 (7) แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการเสนอเรื่องและการประชุมคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2548 ก่อนจัดส่งให้กระทรวงศึกษาธิการดำเนินการเสนอใบสมัครไปยังยูเนสโก ดังนั้น จังหวัดสตูล จึงได้ขอความอนุเคราะห์ให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมพิจารณาดำเนินการตามขั้นตอนของการเสนอเรื่อง เสนออุทยานธรณีสตูลเป็นสมาชิกอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก ต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ ก่อนที่จะจัดส่งให้กระทรวงศึกษาธิการดำเนินการเสนอใบสมัครไปยังยูเนสโกต่อไป
